Τι είναι το λιπόγραμμα;

Ολόκληρα μυθιστορήματα δίχως τα γράμματα "a", "r" ή "e"!

Βιβλίο
Στη φιλολογική ορολογία ο όρος λιπόγραμμα (lipogram στα αγγλικά και γαλλικά, lipogramma στα Ιταλικά) δηλώνει το κείμενο από το οποίο απουσιάζει εντελώς ένα συγκεκριμένο γράμμα της αλφαβήτου. Η μανία αυτή είναι αρκετά παλιά και μάλλον έχει τις ρίζες της στην πρόθεση του συγγραφέα να καταπιαστεί με κάτι δύσκολο και πρωτόγνωρο (και αφύσικο). Η γλώσσα στα λιπογράμματα δεν είναι πάντοτε φυσική, αφού η επιλογή των λέξεων κατευθύνεται από τους περιορισμούς που έχει ορίσει ο συγγραφέας.


Τα λιπογράμματα στην Ιστορία της Λογοτεχνίας:

  • Τον 17ο αιώνα ο Ισπανός Αλόνσο ντε Αλκαλά ι Ερέρα έγραψε τους «Δύο ήλιους στο Τολέδο» («Los dos soles de Toledo») παραλείποντας εντελώς το γράμμα «a».
  • Στις αρχές του 19ου αιώνα ο Γερμανός Φραντς Ρίτλερ έγραψε το μυθιστόρημα «Οι δίδυμοι» («Die zwillinge») δίχως να χρησιμοποιήσει ούτε μία φορά το γράμμα «r».
  • Στον 20ό αιώνα έχουμε τη μανία με την εξαφάνιση του γράμματος «e». O Γάλλος Ζορζ Περέκ θα γράψει το μυθιστόρημα «Η εξαφάνιση» («La disparition») στο οποίο δεν αναφέρεται ούτε μία φορά στις 300 σελίδες του το γράμμα «e». Ο Περέκ θα γράψει, επίσης, το θεωρητικό δοκίμιο με τίτλο «Η ιστορία του Λιπογράμματος».
  • Τέλος, το 1937 ο Αμερικανός Έρνεστ Βίνσεντ Ράιτ θα εκδώσει ένα μυθιστόρημα με τίτλο «Γκάντσμπι» («Gadsby») δίχως να αναφέρει πουθενά το γράμμα «e». To Γκάντσμπι αποτελείται από 50.110 λέξεις, 258 σελίδες, και ο Ράιτ το έγραψε μέσα σε 165 μέρες. Λέγεται, μάλιστα ότι είχε αφαιρέσει το γράμμα «e/Ε» από τη γραφομηχανή του.

Βιβλία
 

ΠΗΓΗ: perierga.gr