Η ιστορία της ελληνικής γλώσσας είναι μακρά και συναρπαστική, αλλά για πολλά χρόνια, ένα κομμάτι της ήταν χαμένο στο σκοτάδι. Οι αρχαιολόγοι ανακάλυπταν σε αρχαιολογικούς χώρους της Κρήτης και της ηπειρωτικής Ελλάδας, όπως στην Κνωσό και τις Μυκήνες, πήλινες πινακίδες με μια άγνωστη γραφή. Κανείς δεν μπορούσε να τις διαβάσει. Αυτή ήταν η Γραμμική Β', ένα από τα μεγαλύτερα αρχαιολογικά μυστήρια του 20ού αιώνα.

Όλοι πίστευαν ότι το μυστήριο θα λυνόταν από έναν εξειδικευμένο γλωσσολόγο ή αρχαιολόγο. Ωστόσο, η λύση ήρθε από έναν άνθρωπο που δεν είχε καμία σχέση με τα συγκεκριμένα πεδία: έναν Βρετανό αρχιτέκτονα με το όνομα Μάικλ Βέντρις.

Η πορεία του Βέντρις προς την ανακάλυψη είχε ξεκινήσει πολύ νωρίς, και μάλιστα με έναν απίστευτο τρόπο. Ως μικρό παιδί, είχε την τύχη να ξεναγηθεί στον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού από τον ίδιο τον Σερ Άρθουρ Έβανς, τον αρχαιολόγο που είχε φέρει στο φως το Μινωικό ανάκτορο. Ο ίδιος ο Έβανς ήταν αυτός που του έδειξε τις μυστηριώδεις πινακίδες της Γραμμικής Β', ανάβοντας τη σπίθα που θα τον οδηγούσε αργότερα στη λύση του γρίφου.

Ο Μάικλ Βέντρις ήταν ένα παιδί-θαύμα. Μιλούσε δεκάδες γλώσσες και είχε μια απίστευτη αγάπη για τα αρχαία μυστήρια. Η Γραμμική Β' τον συνεπήρε από την ηλικία των 14 ετών, και αφιέρωσε όλη του τη ζωή για να τη διαβάσει. Δούλευε πάνω στο πρόβλημα στον ελεύθερο χρόνο του, ακόμη και όταν υπηρετούσε στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και στη συνέχεια, ως επιτυχημένος αρχιτέκτονας.

Ακολουθώντας αυτό το νήμα, και με τη βοήθεια του κλασικού φιλολόγου Τζον Τσάντγουικ, ο Βέντρις έκανε το 1952 την ανατροπή που συγκλόνισε την επιστημονική κοινότητα. Απέδειξε ότι η Γραμμική Β' δεν ήταν άλλη από μια πρώιμη μορφή της ελληνικής γλώσσας.

Η αποκρυπτογράφηση αυτή ήταν μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του 20ού αιώνα, καθώς μετέφερε την ιστορία της ελληνικής γλώσσας 700 χρόνια πίσω, στον 15ο αιώνα π.Χ. Με αυτόν τον τρόπο, αποκαλύφθηκε ότι οι Μυκηναίοι της Κρήτης και της ηπειρωτικής Ελλάδας ήταν Έλληνες και όχι κάποιος άγνωστος πολιτισμός.

Η ιστορία του Μάικλ Βέντρις όμως δεν είχε ευτυχισμένο τέλος. Μόλις τέσσερα χρόνια μετά τη μεγάλη του ανακάλυψη, το 1956, ο Βέντρις έχασε τη ζωή του σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα, σε ηλικία μόλις 34 ετών, αφήνοντας πίσω ένα τεράστιο κενό στην επιστημονική κοινότητα.

Η ιστορία του Μάικλ Βέντρις είναι μια απόδειξη ότι το πάθος και η επιμονή, ακόμα και από έναν "ερασιτέχνη", μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα της επιστήμης και να φέρουν στο φως κρυμμένες αλήθειες της ιστορίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

Ο αρχαιολόγος Σερ Άρθουρ Έβανς είχε φέρει στο φως το Μινωικό ανάκτορο της Κνωσού. Οι Μινωίτες, οι ιθαγενείς κάτοικοι της Κρήτης, ήταν ο πρώτος μεγάλος ευρωπαϊκός πολιτισμός που άκμασε από το 3000 π.Χ. και χρησιμοποιούσαν την άγνωστη μέχρι σήμερα Γραμμική Α'.

Μετά το 1450 π.Χ., η κυριαρχία στην Κρήτη πέρασε στους Μυκηναίους, τους αρχαίους Έλληνες της ηπειρωτικής Ελλάδας. Εκείνοι υιοθέτησαν τη γραφή των προκατόχων τους, δημιουργώντας τη Γραμμική Β'.

Σχετικό βίντεο από το TED:

* Πληροφορίες για την εικόνα:

• Πήλινη πινακίδα γραμμικής Β γραφής - Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
• Συλλογή Προϊστορικών Αρχαιοτήτων, αρ. ευρ. Π7671 (13098) (MY Oe 106)
• Προέλευση: Μυκήνες, «Οικία του Λαδεμπόρου».
• Διαστάσεις: Ύψος: 5,2 εκ., Πλάτος: 9,4 εκ., Πάχος: 1,3 εκ.
• Χρονολόγηση: 13ος αι. π.Χ.
• Χώρος έκθεσης: Έκθεση Μυκηναϊκών Αρχαιοτήτων, Αίθουσα 4, Προθήκη Μ 24.
• Σύνδεσμος: https://www.namuseum.gr/monthly_artefact/enas-polytalantos-mykinaios-grafeas/