ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ-ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Όλα ξεκίνησαν κατά τη διάρκεια ενός διαλείμματος στην τάξη, όταν ένας μαθητής σχολίασε με παράπονο πως οι ριζογκοφρέτες στο κυλικείο του σχολείου ήταν λίγα λεπτά ακριβότερες από ό,τι στις μεγάλες αλυσίδες των σούπερ μάρκετ. Η αυθόρμητη αυτή παρατήρηση στάθηκε η αφορμή για να σταματήσουμε για λίγο το μάθημα και να ανοίξουμε μια διαφορετική κουβέντα.

Μια κουβέντα για την αξία των χρημάτων, για τις εποχές της δραχμής, αλλά κυρίως για το πώς οι οικονομικές σχέσεις των ανθρώπων καθορίζουν τον ίδιο τον κοινωνικό μας ιστό.

Ταξιδέψαμε πίσω στον χρόνο, σε μια Ελλάδα όπου τα σούπερ μάρκετ και οι ψηφιακές κάρτες δεν υπήρχαν ούτε ως ιδέα. Τότε που η μητέρα πήγαινε στο μπακάλικο της γειτονιάς για τα καθημερινά ψώνια και ο μπακάλης σημείωνε τις αγορές σε ένα μικρό, κιτρινισμένο τετράδιο, το περίφημο τεφτέρι. Δίπλα στις προμήθειες υπήρχε μια στήλη για τα χρήματα που έδινε η οικογένεια όποτε υπήρχε δυνατότητα, ενώ ο λογαριασμός έκλεινε πραγματικά μόνο όταν ο πατέρας πληρωνόταν το μεροκάματο ή τον μισθό του. Αυτό το τεφτέρι δεν ήταν απλώς ένα λογιστικό εργαλείο, αλλά ένα άγραφο συμβόλαιο τιμής, αμοιβαίας εμπιστοσύνης και κοινωνικής αλληλεγγύης. Με αυτή τη σιωπηρή πίστωση ανθρωπιάς μεγάλωσαν αμέτρητες οικογένειες στη χώρα μας, επιβιώνοντας σε εξαιρετικά δύσκολες εποχές επειδή ο τοπικός επαγγελματίας γνώριζε το όνομα, τις ανάγκες και τις δυσκολίες του καθενός.

Σήμερα, στον κόσμο της απόλυτης εξειδίκευσης και των απρόσωπων πολυεθνικών κολοσσών, αν δεν διαθέτεις χρήματα ή κάρτα στο ταμείο, δεν μπορείς να πάρεις ούτε ένα μπουκαλάκι νερό. Η συναλλαγή έχει γίνει αυστηρά μηχανική και ψυχρή. Εξηγώντας στα παιδιά αυτή τη διαφορά, καταλάβαμε γιατί αξίζει να στηρίζουμε τα μικρά μαγαζιά της γειτονιάς μας, τον φούρνο, το μανάβικο, το συνοικιακό βιβλιοπωλείο ή το κυλικείο του σχολείου μας, ακόμη κι αν η τιμή ενός προϊόντος είναι ελάχιστα υψηλότερη. Όταν ψωνίζουμε από τον μικρό επαγγελματία, δεν αγοράζουμε απλώς ένα αγαθό. Πληρώνουμε για να κρατήσουμε ζωντανή τη γειτονιά μας, να στηρίξουμε μια ντόπια οικογένεια και να διατηρήσουμε αυτό το χαμόγελο και την προσωπική καλημέρα που καμία οθόνη δεν μπορεί να αντικαταστήσει.

Εκείνα τα λίγα λεπτά του ευρώ παραπάνω στη ριζογκοφρέτη δεν είναι χασούρα. Είναι η ελάχιστη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε για να μη μετατραπούν οι γειτονιές μας σε απρόσωπες αρένες καταναλωτισμού, υπενθυμίζοντας στους εαυτούς μας και στους μαθητές μας ότι η αλληλεγγύη και η ανθρώπινη επαφή έχουν μια αξία που δεν αποτιμάται σε κανένα ταμείο.

---

* Η συνοδευτική εικόνα της ανάρτησης είναι μια ψηφιακή δημιουργία που υλοποιήθηκε με τη βοήθεια εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης