ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ-ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Στα τριάντα έξι χρόνια που υπηρετώ την εκπαίδευση, τόσο στον απαιτητικό στίβο των φροντιστηρίων όσο και στη δημόσια εκπαίδευση, έχω δει γενιές και γενιές μαθητών να περνούν από τα θρανία. Όμως, αυτό που παρατηρείται τα τελευταία πέντε με έξι χρόνια, με αποκορύφωμα τη φετινή σχολική χρονιά, δεν έχει προηγούμενο.

Η πρωτοφανής αδιαφορία για τη μελέτη και η σχεδόν πλήρης αποστασιοποίηση από τη σχολική διαδικασία δεν αποτελούν πλέον τη μεμονωμένη εξαίρεση, αλλά τον κανόνα. Οι μαθητές που προσπαθούν, διαβάζουν και δείχνουν πραγματικό ενδιαφέρον έχουν μετατραπεί σε μια ισχνή μειοψηφία, αφήνοντας την εκπαιδευτική κοινότητα προβληματισμένη μπροστά σε μια βαθιά δομική αλλαγή.

Για να κατανοήσουμε πώς φτάσαμε ως εδώ, πρέπει να κοιτάξουμε πέρα από τους τοίχους της σχολικής αίθουσας. Η ραγδαία εισβολή της ψηφιακής τεχνολογίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει εθίσει τους νέους στην ακαριαία ικανοποίηση και την επιδερμική πληροφορία. Τα Μαθηματικά, όπως και κάθε άλλη επιστήμη, απαιτούν υπομονή, συγκέντρωση και προσπάθεια, αρετές που συγκρούονται με την κουλτούρα του γρήγορου ερεθίσματος. Παράλληλα, τα πρότυπα που προβάλλονται σήμερα συχνά εξισώνουν την επιτυχία με την ευκολία, αποδομώντας την αξία της κοπιαστικής μάθησης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα παιδιά δυσκολεύονται να βρουν εσωτερικό κίνητρο, εφόσον δεν έχουν μάθει να διαχειρίζονται τη ματαίωση και την προσπάθεια, ενώ η παντελής απουσία ορίων στο σπίτι επιτείνει το πρόβλημα.

Η αναστροφή αυτής της πορείας δεν είναι υπόθεση ενός μόνο παράγοντα, αλλά απαιτεί τη συντονισμένη δράση τριών πυλώνων: της οικογένειας, του σχολείου και της πολιτείας.

Η οικογένεια οφείλει να αναλάβει ξανά τον θεμελιώδη ρόλο της στη διαμόρφωση της καθημερινής ρουτίνας του παιδιού. Αυτό σημαίνει την επιβολή ξεκάθαρων ορίων στη χρήση των οθονών, τη δημιουργία ενός ήσυχου περιβάλλοντος μελέτης και την καλλιέργεια της υπευθυνότητας. Οι γονείς χρειάζεται να δείξουν στα παιδιά ότι το διάβασμα δεν είναι μια καταναγκαστική αγγαρεία, αλλά μια προσωπική υποχρέωση που χτίζει τον χαρακτήρα τους, στηρίζοντας παράλληλα το κύρος του εκπαιδευτικού.

Από την πλευρά του, το σχολείο και εμείς οι εκπαιδευτικοί καλούμαστε να προσαρμόσουμε τις διδακτικές μας στρατηγικές στη νέα πραγματικότητα, χωρίς όμως να μειώσουμε τις απαιτήσεις μας. Χρειάζεται να αναζητήσουμε βιωματικές μεθόδους, να συνδέσουμε τη γνώση με την πραγματική ζωή και να εμπνεύσουμε ξανά την περιέργεια στους μαθητές. Παράλληλα, είναι απαραίτητο να κρατάμε σταθερά τα όρια μέσα στην τάξη, επιβραβεύοντας τη συνέπεια και την προσπάθεια, ώστε να δίνουμε το μήνυμα ότι ο κόπος έχει πραγματική αξία.

Τέλος, η πολιτεία έχει την ευθύνη να προσφέρει ένα σύγχρονο, σταθερό και ελκυστικό εκπαιδευτικό πλαίσιο. Αυτό σημαίνει αποσυμφόρηση των αναλυτικών προγραμμάτων από την αποστήθιση, έμφαση στην ουσιαστική καλλιέργεια κριτικής σκέψης και παροχή συνεχούς επιμόρφωσης στους εκπαιδευτικούς για τη διαχείριση της σύγχρονης τάξης. Παράλληλα, η πολιτεία οφείλει να στηρίξει έμπρακτα τις οικογένειες με δομές συμβουλευτικής και σχολές γονέων, ενισχύοντας τον κοινωνικό ιστό.

Μόνο αν η οικογένεια, το σχολείο και η πολιτεία λειτουργήσουν ως μια γροθιά, θα μπορέσουμε να δώσουμε στη νέα γενιά τα εφόδια και τον προσανατολισμό που της αξίζουν.

---

* Η συνοδευτική εικόνα της ανάρτησης είναι μια ψηφιακή δημιουργία που υλοποιήθηκε με τη βοήθεια εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης