ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ-ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Θερμοκρασία περίπου 250.000 φορές μεγαλύτερη από αυτή που επικρατεί στο κέντρο του Ήλιου, πέτυχαν να δημιουργήσουν αμερικανοί επιστήμονες μέσα από συγκρούσεις υποατομικών σωματιδίων σε ένα επιταχυντή, φθάνοντας τα 4 τρισεκατομμύρια βαθμούς Κελσίου.

Πρόκειται, όπως ανακοίνωσαν, για ένα παγκόσμιο ρεκόρ Γκίνες όσον αφορά την «Υψηλότερη Ανθρωπογενή Θερμοκρασία».

Το επίτευγμα ανήκει στους φυσικούς του Σχετικιστικού Επιταχυντή Βαρέων Ιόντων (RHIC), που είναι εγκατεστημένος στο Εθνικό Εργαστήριο Μπρουκχέιβεν των ΗΠΑ.

Ο υπόγειος επιταχυντής, μήκους 3,9 χιλιομέτρων (μία μικρογραφία του μεγάλου επιταχυντή του CERN στην Ευρώπη) κάνει συγκρούσεις σωματιδίων υπό συνθήκες που πιστεύεται ότι υπήρχαν στο σύμπαν μόλις ένα εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου μετά την «Μεγάλη Έκρηξη».

Οι επιστήμονες προκάλεσαν συγκρούσεις μεταξύ πυρήνων χρυσού (δηλαδή των θετικά φορτισμένων τμημάτων του ατόμου που αποτελούνται από πρωτόνια και νετρόνια) με την ταχύτητα σχεδόν του φωτός.

Η τεράστια ενέργεια που απελευθερώνεται από αυτή τη σύγκρουση των ιόντων, είναι τόσο ισχυρή που λιώνει τα νετρόνια και τα πρωτόνια μέσα στους πυρήνες, γεγονός που αποσυνθέτει τους πυρήνες στα συστατικά μέρη τους, κυρίως σε κουάρκ και γκλουόνια.

Στο τέλος του μήνα, το βράδυ του Σαββάτου 30 Ιουνίου, ο χρόνος θα κάνει ένα άλμα και το τελευταίο λεπτό του δεν θα διαρκέσει 60, αλλά 61 δευτερόλεπτα.

Αυτό το πρόσθετο -ή διορθωτικό- δευτερόλεπτο κατά καιρούς προστίθεται στον επίσημο χρόνο για να αποκαταστήσει τη χρονική τάξη που διασαλεύεται εξαιτίας της ακανόνιστης κίνησης της Γης περί τον άξονά της.

Θεωρητικά, ο πλανήτης μας χρειάζεται 86.400 δευτερόλεπτα για να πραγματοποιήσει μία πλήρη περιστροφή 360 μοιρών, μέσα σε ένα 24ωρο.

Ταυτόχρονα όμως, η Γη δέχεται συνεχείς βαρυτικές επιδράσεις από τον Ήλιο, τη Σελήνη και τους άλλους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος, με αποτέλεσμα η ταχύτητα περιστροφής της να μην μένει σταθερή, αλλά να επιβραδύνεται ανεπαίσθητα - αρκετά όμως για να δημιουργείται πρόβλημα.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παρατηρείται απόκλιση ανάμεσα στον φυσικό (ηλιακό) χρόνο και στον Διεθνή Ατομικό Χρόνο (ΤΑΙ), που μετρούν τα ατομικά ρολόγια με ακρίβεια δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου. Έτσι, περιοδικά γίνεται μία διόρθωση στον Συγχρονισμένο Παγκόσμιο Χρόνο (UTC), που λέγεται επίσης «Zulu Time» και μετριέται από τα ατομικά ρολόγια.

Ο ατομικός χρόνος υπολογίζεται από εκατοντάδες ατομικά ρολόγια σε όλο τον κόσμο, τα οποία μετρούν τους παλμούς του ατόμου του χημικού στοιχείου καισίου, γεγονός που επιτρέπει τον διαχωρισμό ενός δευτερολέπτου σε δέκα δισεκατομμύρια μικρότερα τμήματα.

Η ακρίβεια αυτή σημαίνει ότι, αντίθετα με τον ηλιακό χρόνο, χάνεται μόλις ένα ατομικό δευτερόλεπτο κάθε 300 εκατ. χρόνια.

Σε δέκα περίπου χρόνια ένα νέο τηλεσκόπιο θα μπορούσε να μας δείξει πως φτιάχτηκε το σύμπαν και επίσης αν κάπου εκεί έξω υπάρχει ζωή. Παρά το κόστος του θα είναι η καλύτερη επιστημονική επένδυση που θα μπορούσε να γίνει. Αυτά μας λέει σε άρθρο του ο Raymond Zreick, ο οποίος είναι ειδικός στην πυρηνική φυσική.

Το πιο φιλόδοξο σχέδιο για την παρατήρηση του ουρανού είναι το E-ELT (European Extremely Large Telescope), ένα νέο τηλεσκόπιο που θα κατασκευαστεί στα βουνά της Χιλής, σε υψόμετρο 3.000 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ένα μωσαϊκό αποτελούμενο από χίλια περίπου κάτοπτρα θα δημιουργούν ένα γιγάντιο κυκλικό κάτοπτρο που θα καλύπτει μια περιοχή με 40 μέτρα διάμετρο.

Είναι μια εξίσωση ικανή να «λύσει» το πρόβλημα της εγκληματικότητας; Μη βγάλετε μολύβι και χαρτί. Δε μιλάμε για απλή μαθηματική εξίσωση...

Μοιάζει απίστευτο, ίσως ακόμη κι εκτός πραγματικότητας. Σύμφωνα όμως με Αμερικανούς επιστήμονες είναι πέρα για πέρα δυνατό. Ομάδα μαθηματικών κι άλλων επιστημόνων του πανεπιστημίου του Λος Άντζελες (UCLA) ανέπτυξε ένα μαθηματικό - στατιστικό μοντέλο, το οποίο φιλοδοξεί να προβλέψει σε ποιά σημεία θα «χτυπήσουν» οι κλέφτες.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Στιβ Κάντρελ, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό μαθηματικής ανάλυσης της Εταιρίας Βιομηχανικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών "Journal on Mathematical Analysis", αναλύουν χωρικά και χρονολογικά δεδομένα από τις έως τώρα κλοπές σε μία πόλη για να εντοπίσουν «καυτά» σημεία εγκληματικότητας.

Μπορούν έτσι να εκτιμήσουν κατά προσέγγιση σε ποιες περιοχές ή γειτονιές είναι πιθανότερο να συμβούν τα επόμενα κρούσματα κλοπών. Η πρόβλεψη αυτή θα μπορούσε μελλοντικά να βοηθήσει την αστυνομία να επικεντρώσει καλύτερα την αστυνόμευση.

Το νέο μοντέλο πρόβλεψης βασίζεται στην ανάλυση -με μαθηματικά «εργαλεία»- προτύπων και τάσεων σε σειρές δεδομένων, μία δραστηριότητα που μελετάται εδώ και δεκαετίες όχι μόνο στα φυσικά και βιολογικά συστήματα, αλλά και στα κοινωνικά, ώστε να προβλεφθούν μελλοντικές συμπεριφορές και συμβάντα.

Αυτή η αξιοποίηση των μαθηματικών, έχει ενταθεί τελευταία στο πεδίο της επιδεινούμενης εγκληματικότητας, καθώς έχει εμπειρικά παρατηρηθεί ότι οι κλοπές κι άλλες μορφές παράνομων δραστηριοτήτων συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες περιοχές στο χώρο και σε συγκεκριμένες περιόδους στο χρόνο.