ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ-ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ο πολιτισμός των Μάγια στην Κεντρική Αμερική άρχισε να αποσυντίθεται πιθανότατα, όταν μειώθηκαν σταδιακά οι βροχές και προκλήθηκε ξηρασία, σύμφωνα με μια νέα έρευνα μεξικανών και βρετανών επιστημόνων.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Μαρτίν Μεντίνα-Ελιζάλδε του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών στο Γιουκατάν του Μεξικού και τον παλαιοκλιματολόγο Εέλκο Ρόλινγκ του πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό «Science», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, εκτιμούν ότι ακόμα και μέτριες μειώσεις στις βροχοπτώσεις και στις τροπικές καταιγίδες, της τάξης του 25% έως 40% ετησίως, ήταν αρκετές για να αποδιοργανώσουν σταδιακά τον κλασικό πολιτισμό των Μάγια, καθώς το διαθέσιμο νερό ήταν όλο και λιγότερο, ιδίως τα καλοκαίρια, ώσπου αυτός εξαφανίστηκε μεταξύ του 800 και του 950 μ.Χ.

Η διαπίστωση αυτή δείχνει πόσο ευάλωτος μπορεί να είναι ένας πολιτισμός στις κλιματολογικές και περιβαλλοντικές μεταβολές, οι οποίες, με τη σειρά τους, πυροδοτούν μια ευρύτερη κοινωνική αποδιοργάνωση.

Η νέα μελέτη, που για πρώτη φορά προχωρά σε συγκεκριμένες εκτιμήσεις για την μείωση του διαθέσιμου νερού, επιβεβαιώνει προηγούμενες εκτιμήσεις ότι οι Μάγια, αν και ισχυρός πολιτισμός, οδηγήθηκαν όχι σε απότομη αλλά σε σταδιακή εξαφάνιση εξαιτίας της αυξανόμενης ξηρασίας, μέσα σε διάστημα σχεδόν δύο αιώνων.

Ο πολιτισμός των Μάγια, ο πιο ανεπτυγμένος σε όλη την Αμερική, ο οποίος γνώρισε άνθηση μετά το 200 μ.Χ., κάλυψε μια έκταση όση το Τέξας και επεκτεινόταν στο Μεξικό, τη Γουατεμάλα, την Ονδούρα, το Ελ Σαλβαδόρ και το Μπελίζ.

Οι Μάγια διακρίθηκαν ιδιαίτερα στην αστρονομία και τα μαθηματικά. Σήμερα, μετά την κατάρρευσή τους, τα μεγαλοπρεπή μνημεία τους βρίσκονται διάσπαρτα χωμένα μέσα στις πυκνές ζούγκλες της Κεντρικής Αμερικής.

Στα εδάφη των Μάγια δεν υπήρχαν ποτάμια και οι κάτοικοι ήταν απόλυτα εξαρτημένοι από τους επιφανειακούς ταμιευτήρες νερού, όπως οι λίμνες και τα τεχνητά συστήματα αποθήκευσης.

Το "The Artist" του Γάλλου σκηνοθέτη Μισέλ Αζαναβίσιους κυριάρχησε στα φετινά Όσκαρ αποσπώντας πέντε βραβεία στις βασικές κατηγορίες, ενώ η ταινία "Hugo", που είχε τις περισσότερες υποψηφιότητες, απέσπασε ισάριθμα βραβεία.

Η παιδική περιπέτεια του Μάρτιν Σκορσέζε πήρε τα βραβεία για την Καλλιτεχνική Διεύθυνση, τη Φωτογραφία, τα Καλύτερα Ειδικά Εφέ, τον Καλύτερο Ήχο, και τα Καλύτερα Ηχητικά Εφέ.

Το "Hugo" είχε τις περισσότερες υποψηφιότητες, 11 στον αριθμό, ωστόσο το "The Artist", με 10 υποψηφιότητες, μια ωδή στην εποχή του βωβού κινηματογράφου, κυριάρχησε, όπως αναμενόταν, στις σημαντικότερες κατηγορίες.

Η Μέριλ Στριπ πήρε το βραβείο Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία "Η Σιδηρά Κυρία" (The Iron Lady), στην οποία υποδύεται τη βρετανίδα πρώην πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσερ.

Η ίδια ταινία πήρε, επίσης, το βραβείο για το Καλύτερο μακιγιάζ των Μαρκ Κουλιέρ και Τζ. Ρόι Χίλαντ.

Είναι το τρίτο Χρυσό Αγαλματίδιο που παίρνει η Στριπ και το πρώτο έπειτα από 30 χρόνια, αν και έχει το ρεκόρ με 17 υποψηφιότητες για το πιο ποθητό βραβείο στην κινηματογραφική βιομηχανία.

Η Οκτάβια Σπένσερ πήρε το βραβείο Β' Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της στην αυθάδη οικιακή βοηθό στο φιλμ "Οι Υπηρέτριες" (The Help), που απεικονίζει ιστορίες μαύρων Αφρο-αμερικανίδων που δούλευαν για πλούσιες λευκές οικογένειες στον Μισισιπή την πρώιμη εποχή του κινήματος των πολιτικών δικαιωμάτων.

Η 39χρονη Αμερικανίδα ηθοποιός, η οποία θεωρείτο το φαβορί, δεν ήταν ποτέ πριν στο παρελθόν υποψήφια για Όσκαρ.

Μια ιαπωνική κατασκευαστική εταιρεία εξετάζει το ενδεχόμενο να κατασκευάσει ως το 2050 έναν ανελκυστήρα ικανό να μεταφέρει επιβάτες στο διάστημα, όπως το περίφημο "γυάλινο ασανσέρ" που χρησιμοποίησε ο Τσάρλι στο μυθιστόρημα του Βρετανού Ρόαλντ Νταλ.

Η εταιρεία Ομπαγιάσι είναι μια από τις σοβαρότερες της Ιαπωνίας, η οποία ολοκληρώνει το Tokyo Sky Tree, το ψηλότερο κτίριο της Ιαπωνίας (634 μέτρα), ενώ έχει επίσης συμμετάσχει στην κατασκευή του μετρό του Ντουμπάι και του Stadium Australia που χρησιμοποιήθηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ.

Αυτή τη φορά η εταιρεία εξετάζει μια εντελώς διαφορετική κατασκευή: τη δημιουργία ενός ανελκυστήρα του διαστήματος εκτείνοντας ένα καλώδιο από νανοσωλήνες άνθρακα, μια υλική δομή είκοσι φορές πιο ανθεκτική από το ατσάλι.

Ο θάλαμος θα κινείται χάρη σ' αυτό το γιγάντιο καλώδιο που θα έχει μήκος 96.000 χιλιόμετρα, το ένα τέταρτο της απόστασης από τη Γη στη Σελήνη.

Αν στο μυθιστόρημα "Ο Τσάρλι και το μεγάλο γυάλινο ασανσέρ" ο ήρωας του Νταλ προωθείται στο διάστημα εξαιτίας ενός λανθασμένου χειρισμού, η Ομπαγιάσι ονειρεύεται να στέλνει τακτικά μια τριανταριά επιβάτες σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Ο ανελκυστήρας της θα είναι ενός πολύ ιδιαίτερου τύπου και θα ανεβαίνει με ταχύτητα 200 χλμ/ώρα, επιτρέποντάς του να φτάνει, έπειτα από ταξίδι μιας εβδομάδας, σε ένα σταθμό ο οποίος θα βρίσκεται σε ύψος 36.000 μέτρων.

Οι "τουρίστες του διαστήματος" θα παραμένουν σ' αυτή την πλατφόρμα, όμως οι επιστήμονες που θα χρησιμοποιούν το ασανσέρ αυτό θα συνεχίζουν το ταξίδι ως την άκρη του καλωδίου.

Ο όρος είναι σύνθετος από τα αρχαία ελληνικά, από το "σείω" (ταρακουνώ) + "άχθος" (βάρος, χρέος). Ουσιαστικά σήμαινε την "αποτίναξη των βαρών".

Πριν την απαγόρευσή της από το Σόλωνα, στην Αθήνα ίσχυε ο θεσμός της υποδούλωσης για χρέη: ένας πολίτης που δεν μπορούσε να ξεπληρώσει το δανειστή του έχανε την ελευθερία του.

Τα νομοθετικά μέτρα του Σόλωνα ήταν πολύ τολμηρά, αλλά και δραστικά. Βασίζονταν στην αρχή της δίκαιης ανισότητας και όχι της απόλυτης ισότητας, ενώ επιδίωκαν να αποτρέψουν την εμφύλια διαμάχη και τη διάλυση της πολιτικής κοινότητας της Αθήνας, διατηρώντας παράλληλα την κοινωνική διαστρωμάτωση και την προβολή αυτής της διαστρωμάτωσης στη νομή της εξουσίας.

Η σεισάχθεια εντασσόταν στα μέτρα επανόρθωσης που έλαβε ο Σόλων. Πιο συγκεκριμένα, καταργούνταν τα υφιστάμενα χρέη ιδιωτών προς ιδιώτες και προς το δημόσιο, καταργήθηκε ο δανεισμός με εγγύηση το "σώμα" (προσωπική ελευθερία) του δανειολήπτη και των μελών της οικογένειάς του, ενώ απελευθερώθηκαν και όσοι Αθηναίοι είχαν γίνει δούλοι λόγω χρεών στην ίδια την Αθήνα και επαναφέρθηκαν στην πόλη όσοι εν τω μεταξύ είχαν μεταπωληθεί στο εξωτερικό.

Είναι γνωστό ότι με τη "σεισάχθεια" ο Σόλων έδωσε τέλος στην εξάρτηση των φτωχών αγροτών στην Αττική. Εκείνο που δεν είναι γνωστό και παραμένει θέμα διαμάχης ανάμεσα στους ερευνητές είναι η διαδικασία που ακολούθησε προκειμένου να αποκαταστήσει όσους είχαν πέσει θύματα της αυθαιρεσίας των πλουσίων, ακριβώς γιατί δεν υπήρχαν γραπτές διατάξεις (αυτό άλλωστε λέει και ο Σόλων σε ένα από τα ποιήματά του).